Adopcja

Adopcja oznacza przybranie, usynowienie. Jest to więc akt uznania dziecka innych rodziców, z którym nie ma więzi biologicznej, za własne potomstwo. Akt ten ma nie tylko wymiar psychologiczny, lecz także i prawny. Jego efektem jest powstanie określonej relacji prawnej łączącej dziecko i jego nowych rodziców, tożsamej z relacjami rodzinnymi, opartymi na więzach krwi i pochodzenia. Zarówno dziecko, jak i rodzice, mają względem siebie takie same prawa i obowiązki, jakie istnieją między potomstwem, a jego biologicznymi rodzicami.

W Polsce wyróżnia się trzy formy przysposobienia, różniące się natężeniem powstałych więzi rodzinnych i wynikających z nich skutków prawnych. Są to przysposobienie: pełne, całkowite (pełne nierozwiązywalne) i niepełne.

Dziecko, jako istota bezbronna, jest zależne od dorosłych, i to właśnie oni powinni je chronić. Dlatego też w procesie adopcji najważniejsze jest dziecko, a nie jego nowi rodzice. To do niego jest dobierana rodzina, a nie odwrotnie. Zasada dobra dziecka nie oznacza jednak, że w całym tym procesie kandydaci na rodziców są marginalizowani. Przygotowanie do powstania nowej rodziny przebiega zawsze z poszanowaniem ich podmiotowości.

affection

Kwalifikacja dziecka do adopcji

Kwalifikacja dziecka do adopcji obejmuje:
1)    diagnozę psychologiczną dziecka;
2)    określenie specyfiki potrzeb dziecka w kontekście prawidłowego doboru rodziny;
3)    dokonywaną przez psychologa ocenę stopnia możliwości nawiązania przez dziecko więzi emocjonalnej w nowej rodzinie;
4)    ustalenie sytuacji prawnej rodzeństwa dziecka.

Przy kwalifikowaniu dziecka do przysposobienia ośrodek adopcyjny współpracuje w szczególności z  takimi instytucjami jak: asystent rodziny, koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, organizator rodzinnej pieczy zastępczej, placówki opiekuńczo-wychowawcze, regionalne placówki opiekuńczo-terapeutyczne, interwencyjne ośrodki preadopcyjnymi, podmioty lecznicze, placówki oświatowe, jednostki organizacyjne pomocy społecznej, sądy oraz policja.

Ośrodek adopcyjny

Za prawidłowe przeprowadzenie procedury adopcji (czyli tzw. przysposobienia) dziecka odpowiadają tylko i wyłącznie ośrodki adopcyjne. W swojej działalności powinny one przede wszystkim kierować się dobrem dziecka i poszanowaniem jego praw.

Do zadań ośrodka należy m.in.
1)    kwalifikacja dzieci zgłoszonych do adopcji oraz sporządzanie dla nich diagnozy psychologicznej i pedagogicznej oraz gromadzenie aktualnych informacji o ich stanie zdrowia;
2)    dobór rodziny odpowiadającej potrzebom dziecka;
3)    współpraca z sądem opiekuńczym, polegająca w szczególności na powiadamianiu o okolicznościach uzasadniających wszczęcie z urzędu postępowania opiekuńczego;
4)    udzielanie pomocy w przygotowaniu wniosków o adopcję i zgromadzeniu niezbędnych dokumentów;
5)    gromadzenie informacji o dzieciach, które mogą być adoptowane;
6)    przeprowadzanie badań pedagogicznych i psychologicznych kandydatów do adopcji dziecka;
7)    przeprowadzanie analizy sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej kandydatów do adopcji dziecka, zwanej dalej „wywiadem adopcyjnym”;
8)    prowadzenie działalności diagnostyczno-konsultacyjnej dla kandydatów do adopcji dziecka;
9)    wspieranie psychologiczno-pedagogiczne kandydatów do adopcji dziecka oraz osób, które przysposobiły dziecko;
10)  organizowanie szkoleń dla kandydatów do adopcji dziecka;
11)  wydawanie świadectw ukończenia szkolenia dla kandydatów do adopcji dziecka, opinii o ich kwalifikacjach osobistych oraz sporządzanie opinii kwalifikacyjnej w sprawach dotyczących umieszczania dzieci w rodzinie adoptującej;
12)  zapewnienie pomocy psychologicznej kobietom w ciąży oraz pacjentkom oddziałów ginekologiczno-położniczych, które sygnalizują zamiar pozostawienia dziecka bezpośrednio po urodzeniu;
13)  prowadzenie dokumentacji z zakresu wykonywanych zadań.

Ośrodki wykonują swoje zadania nieodpłatnie.

Ośrodek adopcyjny powinien wspierać osoby, które adoptowały dziecko poprzez:
1)    pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i opiekuńczych;
2)    poradnictwo i terapię, w tym terapię rodzinną;
3)    pomoc pedagogiczną i psychologiczną;
4)    pomoc prawną w zakresie prawa rodzinnego.

happy family

Przygotowanie i kwalifikacja kandydatów do adopcji dziecka

Kandydaci do adopcji dziecka muszą obowiązkowo ukończyć szkolenie organizowane przez ośrodek adopcyjny. Obowiązek ten nie dotyczy kandydatów spokrewnionych albo spowinowaconych z dzieckiem lub sprawujących nad nim rodzinną pieczę zastępczą.

Przed skierowaniem kandydata dziecka na szkolenie ośrodek adopcyjny dokonuje wstępnej oceny m.in. jego kwalifikacji osobistych; motywacji do podjęcia się wychowywania dziecka; wywiadu adopcyjnego.

W przypadku gdy gotowość do przysposobienia dziecka zgłoszą:
1)    osoby spokrewnione lub spowinowacone z dzieckiem,
2)    rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka, w których dziecko jest umieszczone – ośrodek adopcyjny nie wszczyna postępowania związanego z poszukiwaniem dla dziecka przysposabiających, a wszczęte postępowanie zawiesza.

Ośrodek adopcyjny powinien umożliwiać kandydatom kontakt z dzieckiem. 

Adopcja lokalnie i w sieci

Najbliższy Ośrodek Adopcyjno – Opiekuńczy znajduje się w Tarnowie. To oddział Ośrodka Adopcyjnego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Krakowie.

Dane kontaktowe:
Rynek 9, 33-100 Tarnów, telefon 14 622 02 67,
e-mail: adopcja.tarnow@oatpd.pl,
strona www: http://www.adopcjatarnow.pl/.

Warto zajrzeć na stronę internetową Ośrodka Adopcyjnego Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Krakowie, gdzie znaleźć można przydatne informacje o adopcji, m.in. jak krok po kroku wygląda proces adopcyjny, gdzie się udać i gdzie szukać pomocy jeśli przyszła matka chce oddać dziecko do adopcji. Ośrodek prowadzi również poradnictwo dla rodzin adopcyjnych, dorosłych adoptowanych, warsztaty psychoedukacyjne i szkolenia. Adres strony Ośrodka: http://www.oatpd.pl/

W Polsce działa wiele stowarzyszeń i organizacji non-profit pomagających parom w adopcji, dzieciom adopcyjnym znaleźć nowy dom, służą pomocą całym rodzinom znaleźć się w nowej sytuacji. Oto niektóre z nich:

Fundacja Rodzin Adopcyjnychhttp://www.adopcja.org.pl/

Celem Fundacji jest zapobieganie sieroctwu społecznemu poprzez stwarzanie dziecku możliwości rozwoju w najbardziej korzystnym środowisku rodzinnym, naturalnym lub zastępczym. Fundacja zajmuje się również pomaganiem kobietom w ciąży, samotnym matkom lub ojcom, rodzinom wychowującym dzieci, dzieciom osieroconym i opuszczonym. W ostatnich latach Fundacja stworzyła Interwencyjny Ośrodek Preadopcyjny, który przyjmuje noworodki i niemowlęta w nagłych sytuacjach kryzysowych, pozbawionych czasowo lub trwale opieki rodziców. Jego działalność służy ochronie najmłodszych dzieci przed negatywnymi skutkami sieroctwa.

Stowarzyszenie Nasz Bocianhttp://www.nasz-bocian.pl/

Stowarzyszenie uruchomiło serwis internetowy, na którym gromadzone są informacje dotyczące tematyki niepłodności i adopcji oraz aktualne dane o specjalistycznych klinikach leczenia niepłodności i ośrodkach adopcyjnych w Polsce. W serwisie tym dynamicznie rozwija się forum dyskusyjne dla wszystkich zainteresowanych tematyką adopcyjną oraz niepłodności. Stowarzyszenie inicjuje spotkania ogólnokrajowe i lokalne dla wszystkich poszukujących pomocy i wsparcia.

Fundacja Dziecko-Adopcja-Rodzinahttp://twoja-adopcja.pl/

Fundacja ma na celu niesienie pomocy materialnej, prawnej i psychologicznej kobietom w ciąży, samotnym matkom i ojcom, dzieciom przysposobionym, rodzinom przysposobionym oraz rodzinom starającym się o przysposobienie dziecka, kształtowanie pozytywnej tożsamości i przełamywania uprzedzeń, stereotypów wobec osób przysposobionych czy przysposabiających itp. Fundacja prowadzi również portal internetowy skierowany specjalnie do rodziców adopcyjnych i dzieci adoptowanych.

father and mother stand, holding children for the hands

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej na bieżąco informuje na swoich stronach o zmianach w prawie adopcyjnym, pomaga w znalezieniu wszelkich informacji na ten temat.

Pod poniższym linkiem pobrać można specjalną broszurę Ministerstwa – Informator dla kandydatów do przysposobienia dziecka – „ADOPCJA drogą do rodzicielstwa”.

http://www.mpips.gov.pl/gfx/mpips/userfiles/_public/1_NOWA%20STRONA/Polityka%20rodzinna/adopcja/broszura%20-%20ADOPCJE.pdf

 

Żródła: Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Fundacja Dziecko-Adopcja-Rodzina, Stowarzyszenie Nasz Bocian, Fundacja Rodzin Adopcyjnych