home Czytelnia, Edukacja i rozwój Trudne dziecko – jak radzić sobie z zachowaniami agresywnymi dzieci w wieku przedszkolnym

Trudne dziecko – jak radzić sobie z zachowaniami agresywnymi dzieci w wieku przedszkolnym

Agresja wśród dzieci nasila się z roku na rok, jak twierdzą pracujący z nimi nauczyciele, pedagodzy, psycholodzy, a nawet rodzice. To budzi niepokój, zwłaszcza, że nierzadko napotykają na trudność jak sobie z nią radzić.

Przemoc, agresja – to dziś bardzo modne i często nadużywane słowa. Widzimy, że dziecko wyrywa zabawkę drugiemu dziecku, stwierdzamy: „O, ależ ten Jacuś agresywny!”

A czym właściwie jest agresja/zachowanie agresywne? To zachowanie, którego celem jest wyrządzenie komuś, sobie lub jakiemuś przedmiotowi krzywdy, bólu, jakaś forma zniszczenia. Oznacza to, że w sposób celowy, zamierzony, świadomy chcemy komuś wyrządzić krzywdę bezpośrednio lub symbolicznie.

A więc: czy nasze dzieci mają naturalną potrzebę krzywdzenia? Nie, agresja jest czymś normalnym, tak u dziecka jak i dorosłego człowieka. To emocja, której należy dać upust. Złość, gniew, frustracja to normalne ludzkie emocje, dziecko w wieku przedszkolnym uczy się je rozpoznawać i rozładowywać. Natomiast pozostaje kwestia, w jakiej formie wolno ją rozładować. Bo właśnie na to, w jaki sposób dziecko ją wyraża jako rodzice i nauczyciele powinniśmy reagować.

schlechte laune

Czego NA PEWNO NIE powinniśmy robić?

  • zabraniać mu wyrażania złości – dziecko ma prawo wyrazić swoje emocje, tak samo jak my. Zbyt długo tłumiona złość w końcu wybuchnie ze zdwojoną siłą – najlepiej pokazać, że może ją wyładować inaczej np. w zabawie. Zachęcamy do wymyślania zabaw na rozładowywanie negatywnych emocji. Możemy np. bawić się w dmuchanie balonika, w ten sposób dziecko już daje upust energii, emocjom, złość z niego niejako „schodzi”
  • krzyczeć, szarpać – czyli samemu przejawiać agresję. Nasze dziecko zachowań agresywnych uczy się… od nas. To świetny mały obserwator i naśladowca – jeśli nasza strategia wyrażania negatywnych emocji zawiera w sobie elementy agresji słownej czy fizycznej, dziecko powtarza to, co widzi u nas
  • „zapychać”, „zatykać” je czekoladką, zabawką, ustępowaniem dla świętego spokoju, etc. – wtedy dziecko dostaje czytelny sygnał: „Wygrałeś! Jesteś silniejszy, a ja słabszy” i… wie, że w przyszłości może sobie na wiele pozwolić. Wie, że nie tylko nie spotka je kara, ale wręcz nagroda i osiągnie swój cel

bäh

A co zatem MOŻEMY zrobić?

  • złapać za ręce i stanowczo, spokojnie, patrząc w oczy powiedzieć: “Nie wolno bić, bo to boli”
  • uczyć nazywania emocji: “Uderzyłeś Jasia, bo byłeś zły, że nie dał ci zabawki. Rozumiem, że byłeś zły, ale nie wolno bić, bo Jasia to boli” – pamiętajmy, że dziecko odczuwa emocje, ale nie rozumie ich znaczenia, nie potrafi ich nazywać, pod tym względem działa bardzo instynktownie. To naszym zadaniem jest uczyć go rozróżniania i nazywania całej gamy uczuć i… społecznie przyjętego reagowania na nie
  • ograniczyć i uporządkować ilość bodźców w otoczeniu przedszkolnym poprzez wyznaczenie stałych miejsc na pomoce w sali i czytelnie ich oznaczenie
  • przygotować w sali „ ciche miejsce” umożliwiające relaks i odpoczynek od bodzców – np. namiot z kocyków, duże pudło wypełnione poduszkami, lub woreczkami z grochem
  • zastosować podczas zajęć elementy MRR W. Sherborne, wykorzystujące masażyki i zabawy w parach – relacja „naprzeciwko”
  • wykorzystać elementy pedagogiki zabawy w celu unikania sytuacji i przyczyn trudnych w adaptacji i funkcjonowaniu w grupie przedszkolnej
  • tworzyć z dziećmi procedury postępowania
  • puszczać dzieciom muzykę relaksacyjną i poważną – w „tle”
  • nauczyć dzieci zabawy „ podtrzymywanie ściany” i wykorzystywać ją szczególnie w momentach przejść z jednej aktywności do drugiej oraz w sytuacjach trudnych.

Autorki artykułu:

Wirginia Weronika Wrzesińska

OLYMPUS DIGITAL CAMERA – psycholog, trener i coach, założycielka i prezes Stowarzyszenia Psychologii, Edukacji i Rozwoju Osobistego „Kropla Słońca”Prowadzi warsztaty rozwoju osobistego, poradnictwo psychologiczne, organizuje Festiwale Psychologii i Rozwoju Osobistego w Tarnowie.

Marta Falińska 

marta – pedagog, wykładowca, szkoleniowiec i nauczyciel języka angielskiego z 14-letnim stażem pracy w placówkach oświatowych. Zajmuje się prowadzeniem zajęć warsztatowych oraz szkoleń dla studentów oraz nauczycieli z zakresu pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Członek Stowarzyszenia Psychologii, Edukacji i Rozwoju Osobistego „Kropla Słońca”.

Stowarzyszenie Psychologii, Edukacji i Rozwoju Osobistego „Kropla Słońca”

kroplaslonca2 – istnieje od 2012 r. i działa na terenie regionu tarnowskiego. Głównymi obszarami działalności jest propagowanie zdobyczy nauk społecznych w formie Festiwali Psychologii czy piknikowych spotkań z psychologią oraz poradnictwo psychologiczne, logopedyczne i pedagogiczne. Więcej informacji znajdziesz na www.kropla-slonca.pl

2 komentarzy do “Trudne dziecko – jak radzić sobie z zachowaniami agresywnymi dzieci w wieku przedszkolnym

  1. Te rady może i jakoś ogólnie dają się zastosować ale nie pomogą na indywidualne problemy dziecka. U nas był problem z dwoma synami i niestety spokojna muzyka i miejsce ciszy, to żadne rozwiązanie na problemy emocjonalne dzieci. Poszliśmy w końcu do psychologa w Warszawie, pani Mari Krystew i zaczęła się poważna terapia, gdzie my jako rodzice też wiele dowiedzieliśmy się, jak z dziećmi postępować. No i jest o wieeeele lepiej.

  2. 7lat – kurator na głowie, maltretowanie zwierząt, brak posłuchu, lekceważenie wszystkiego, agresja, zawiść, mściwość ….. i co z takim psychopatycznym dzieckiem można zrobić? rodzice to patologia totalnie sobie z nim nie radząca

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *